Classic FM
Playlist
Je hoort nu: Track
Componist: Componist
meer informatie

Luister ook naar de themastations van Classic FM

Recensies

Elke maand selecteert Luister voor Classic FM de mooiste, opvallendste of meest bijzondere cd's. Lees iedere maand meer in onderstaande recensies en bestel de gewenste albums direct makkelijk via Bol.com. Voor meer informatie over Luister kun je terecht op www.luister.nl.

Mozart

Begin vooral met het Divertimento, het tweede stuk op de cd. Het is het ideale visitekaartje voor het jonge, Franse Van Kuijk-strijkkwartet. Het jeugdig enthousiasme straalt er vanaf en de spelkwaliteit is van een jaloersmakend niveau.

Het Van Kuijk-kwartet bestaat nog maar sinds 2012 maar al in 2015 werden ze geselecteerd voor het BBC Radio 3 'New Generation Artists Scheme', een erkenning voor hun uitzonderlijke kwaliteiten. Ze werden ook niet door de minsten gecoacht: van het Alban Berg-, het Hagen- en het Artemis-kwartet leerden ze de fijnere kneepjes van het kwartetspel. Het ensemblespel is perfect, de spelers reageren feilloos op elkaar. Ze schuwen het risico niet, het tempo van het Presto van het divertimento is op de grens van wat nog articuleerbaar is, maar ze blijven overeind.

Ook met de moderne verworvenheid bij het uitvoeren van ‘De Klassieken’, het gedoseerd toepassen van vibrato, zijn ze vertrouwd en ze hanteren het stijlvol en expressief. Mooi is ook de ‘parlando’ kwaliteit van hun spel in langzame delen. Terecht onderstreept de toelichtende tekst de theatrale trekjes - Opera! - die in Mozarts muziek altijd een belangrijke rol spelen. Hoe jong ook, dit strijkkwartet beweegt zich nu al op het hoogst denkbare niveau. Mooie opname ook nog.

Recensie: Hans Quant

Melartin: Traumgesicht, Marjatta & The Blue Pearl

Af en toe kom je tussen de overdosis aan ijzeren repertoire op de cd-markt ook initiatieven tegen waarbij nieuw leven wordt geblazen in een vergeten componist. Dit is zo'n lovenswaardig project, geïnitieerd door het Fins Radio Symfonie Orkest en zijn chef-dirigent Hannu Lintu. In het cd-boekje lezen we dat Erkki Melartin een land- en tijdgenoot was van Sibelius, en dat de man 189 opussen op zijn naam heeft staan. 

Traumgesicht is daar een van, een charmant symfonisch gedicht uit 1910 dat pas in 2013 door de huidige uitvoerenden zijn revival beleefde. Melartin goot zijn kleurrijke creatie in een vrije sonatevorm boordevol impressionistische invloeden. De orkestratie is fijnzinnig, de potentie om beelden op te roepen groot, de spanningsbogen ruim. 

In de Suite uit het sprookjesballet The Blue Pearl (1929) is de taal meer uitgepuurd, maar de klankrijkdom niet minder sprekend. Verleidelijk in zijn melodieuze charme is ook Marjatta, een verklanking van een tekst uit de Kalevala voor sopraan en orkest. Een sfeervolle, pastorale evenknie van Sibelius' Luonnotar. Alles meeslepend, dynamisch en buitengewoon gevoelvol vertolkt. Melartin blijkt een naam die absoluut alle aandacht verdient. Wat een prachtige ontdekking!

Recensie: Maurice Wiche

L'Arte del Violino

Lovende kritieken, de nog jonge violiste Lisa Jacobs is ze al gewend, ook al in deze kolommen (2014, voor haar cd-debuut Poèmes: een 10). Toen ging het om relatief modern werk, Ysaÿe en Chausson, deze keer gaat ze terug in de tijd. Niet alleen qua repertoire: vioolconcertjes van de Italiaanse Amsterdammer Pietro Antonio Locatelli (1695-1764), maar ook persoonlijk. Deze briljante muziekjes hebben Jacobs al in de ban vanaf haar vroege jeugd (zondagmorgenontbijt met de familie, Locatelli uit de speakers). Begrijpelijk en terecht. 

Locatelli was niet alleen een groot vioolvirtuoos, maar ook een groot componist, die rechtdeed aan alle lagen van het instrument, lang voordat Paganini in de spotlights kwam. De veeleisende maar altijd natuurlijk klinkende vioolpartijen in de concerten opus 3, die samen de titel L’Arte del Violino meekregen, worden ingebed in warm-golvende strijkersklanken, en ook de allegro’s gaan in een redelijk bedaard tempo: heerlijke muziek. 

Jacobs en haar internationale (vanuit Amsterdam opererende) ensemble The String Soloists kiezen hier voor de nummers 1, 2 en 4 en maken er een feest van. Lisa Jacobs maakt, los van de kwaliteit van het ensemble, extra indruk in de cadensen die ze met groot stijlgevoel en prachtige techniek neerzet.

Recensie: René de Cocq

Pro Contra!

De fagot (fagotto = takkenbos) is naar zijn aard en formaat nu niet direct een van de meest beweeglijke instrumenten. Dat geldt al helemaal voor zijn tweemaal gebogen en drie keer zo zware familielid dat een octaaf lager kan. De contrafagot haalt de A in het subcontraoctaaf (de laagste noot op een piano). Als orkestinstrument maakte de contrafagot vanaf het einde van de achttiende eeuw een gestage opmars, maar als solo-instrument was en is de contrafagot een zeldzaamheid. 

Op deze cd drie werken voor fagot en strijkers, een compositie voor contrafagot en strijkkwintet (van Kees Olthuis, 2014) en een werk voor contrafagot solo. Het Divertissement van Jean Françaix (1942) is briljant geschreven. Baldadig kwinkeleren, uitgerekend in het jaar dat Erwin Schulhoff en miljoenen anderen een wrede dood vonden, enkel en alleen omdat ze jood waren. Schulhoffs Basnachtigall (1922) werd geschreven in een periode dat het in de kunsten allemaal niet gek genoeg kon. Volstrekte gekkigheid om je een nachtegaal voor te stellen van het formaat en gewicht van een walvis. Geen boom, laat staan tak zou zijn gewicht kunnen torsen. Gesteld dat de nachtegaal 's nachts zou zingen, dan zou iedereen bij het horen van dit soort klanken in zijn bed rechtovereind schieten. De begaafde Van Holen zorgt voor heel wat reuring in de krochten van het onderaardse. Als compositie is het stuk volstrekt uniek. Er is geen tweede; pas na 1975 werd er weer eens wat voor contrafagot solo gecomponeerd. Het is bovendien een weergaloos tijdsdocument.

Recensie: Jurjen Vis

Kavakos - Virtuoso

Kavakos en Pace samen: dat belooft vuurwerk. En vuurwerk is het, maar anders dan een mens zou verwachten. Virtuositeit ontbreekt uiteraard niet, hoe kan dat anders als er Paganini, Wieniawski en Sarasate op het programma staan? Dat Kavakos een duivelskunstenaar is moge blijken uit o.a. de variaties op 'Nel cor piú non mi sento' voor vioolsolo van Paganini. Zet het op en ik wil wedden dat het je gaat duizelen. Zou Paganini zelf het ooit briljanter kunnen vertolken? Toch: zelfs bij stukken die hun bekendheid voornamelijk vanwege de virtuositeit en moeilijkheidsgraad genieten, staan bij beide vertolkers intimiteit en het plezier van samenspel voorop. Heel duidelijk hoor je het in het smeuïg en met een gezonde dosis schmalz gespeelde 'Capriccio-valse' van Wieniawski. Of het juist nuchter en toch zeer lyrisch gebrachte 'Gypsy Andante' van Von Dohnányi. Hoor hoe de viool daar af en toe uit wil vliegen en hoe hij zich (soms krampachtig) probeert in te houden om binnen de grenzen van het sentiment te blijven. En hoe de piano hem uit alle macht hierbij probeert te helpen. Indrukwekkend. In de 'Ochs-walsjes' uit De Rosenkavalier van Strauss (arrangement van Váša Přihoda) laten de heren zich helemaal gaan, waardoor zij een gelukzalige glimlach op mijn gezicht weten te toveren. In mijn fantasie zie ik al de dikke baron op de dansvloer! 'Chanson russe' van Stravinsky, doorgaans goed voor een eervolle vermelding in de hitlijsten klinkt bij de heren gespeend van valse sentimenten, maar niet minder ontroerend. Hun indrukwekkende recital besluiten Kavakos en Pace met op zijn Weens gearticuleerd gespeelde 'Humoresque' van Dvorák. Anders dan ik gewend ben, prachtig aansluitend bij de rest van het programma.

Recensie: Basia Jaworski

Bach Violin Concertos

Ze heten vioolconcerten, maar het is lang niet zeker of ze hun bestaan ook zo zijn begonnen. Bach werkte zijn concerten nogal eens om: van een of meer klavecimbels naar viool of twee violen of naar viool en hobo. Soms zijn er meer versies bewaard gebleven, soms gaat het om beredeneerde aannames door Bachvorsers – daar zijn er nogal wat van. We horen hier, bij het sterk spelende Schotse Dunedin Consort onder leiding van John Butt, de gereputeerde barokvioliste Cecilia Bernardini (in het boekje keurig Nederlands-Italiaans genoemd) als soliste in de BWV-nummers 1041 en 1042, als tegenspeelster van hoboïst Alfredo Bernardini (haar vader) in het concert voor viool en hobo BWV1060R (zo'n lettertoevoeging betekent altijd dat er iets 'aan de hand' is met de historie van deze versie), en als tegenspeelster van violist Huw Daniel (lid van het orkest) in het concert voor twee violen BWV1043. Prachtig repertoire, met ontroerende langzame middendelen en energieke allegro's. Omdat papa Bernardini toch beschikbaar was, werd midden in het programma de mooie sinfonia uit de cantate BWV21 ('Ich hatte viel Bekümmernis') geplaatst, met een hoofdrol voor de hobo.

Piano Works: The Gift of Song, Winter Child

Componist Joep Franssens mag zich gelukkig prijzen met de waardering voor zijn werk van pianist Ralph van Raat. In zijn spel, maar ook in de verklarende woorden in het programmaboekje brengt Van Raat de betekenis van de muziek van Franssens goed onder woorden; vertelt hij over de samensmelting van ratio en gevoel, van constructie en emotie, over de betekenis van Franssens muziek. Over diens eigenzinnigheid tegen de stroom in – muziek moet vernieuwend zijn en mag niet gewoon mooi zijn – over 'de grootsheid van de open zee, de zon, de maan en de sterren en plaatst hij het 'hectische aardse fundament naast de kosmische harmonie van wolkenluchten' die inspiratiebron moeten zijn geweest voor een werk als The Gift of Song. Alles wat hier staat beschreven is te horen in dit schitterende, ontroerende, steeds van verwondering en bewondering sprekende en uitstekend opgebouwde muzikale monument. Kwetsbare muziek is het, die een diepe gevoelslaag aanspreekt, die schoonheid nastreeft, die de fantasie van de luisteraar op gang brengt en een appèl doet aan een innerlijk besef van liefde en harmonie. Van Raat speelt met grote overgave en instemming. Zijn muzikale persoonlijkheid en zijn pianistische vaardigheden vallen samen met de verstilde, persoonlijke belevingswereld van Franssens. Chapeau!

Om dit element te tonen dien je cookies te accepteren voor Classic FM. Dit kan in verschillende niveaus. Klik hier voor meer informatie.